Platon’un Mağara Alegorisi: Gerçek Nedir?

Antik çağ felsefesinin önemli alegorilerinden biri olan mağara alegorisi, Platon tarafından ortaya atılmıştır.

Mağara Alegorisi

Alegoriye göre insanlar bir mağaraya zincirlenmiştir ve hiç bir şekilde hareket edememektedirler. Gördükleri tek şey mağara duvarındaki gölgeler ve duydukları seslerdir. Zincirlenmiş insanların gerçekliği bundan ibarettir. Bir gün zincirlenmiş kişilerden bir kişi zincirlerinden kurtulur ve mağara dışına çıkar. Aslında güneş ışınlarının nesneleri aydınlattığını ve gölgelerin oluştuğunu idrak eder. Mağarada gördüğü imgelerin gölge olduğunu anlar ve bunu mağaradaki kişilerle paylaşmak için geri döner. Mağaradaki kişiler farklı bir gerçeklik olduğuna inanmazlar. Bu kişiler kendi yaşadıkları gerçekliğin dışına çıkamadıkları için dışarıdaki gerçekliği onlara aktarmak mümkün değildir.

Genellikle bu alegori toplum hayatına yapılmış bir eleştiri olarak anlatılmaktadır. Bunu kısaca şu şekilde açıklayabiliriz. Mağara toplumu, zincir toplum kurallarını, gölgeler ise toplum tarafından genel geçer kabul edilmiş olan doğruları bir nevi ahlakı simgeliyor diyebiliriz.

Daha geniş bir açıdan bakarsak

Mağara 3 boyutlu dünyayı, zincirler 5 duyumuzu simgeliyor diyebiliriz. Gölgeler ise bu 5 duyu ile algılayabildiğimiz sınırlı gerçekliği temsil etmektedir. 5 duyumuz bizi evrende sınırlıyor. Duyabildiğimiz frekans aralığı, görebildiğimiz renkler bunların en basit örnekleridir. Platon’un bu alegorisini farklı bir şekilde yorumlamak istersek buna Matrix bile diyebiliriz. Matrix filminde de matrix içinde yaşayan insanlar kendi gerçekliklerini yaşamaktadırlar. Hatta gerçeği bilmesine rağmen matrix’e dönmek isteyen bir karakter bile vardı.

Sonuç

Yaşadığımız gerçekliğin ne kadar gerçek olduğunu muhtemelen hayatımızın sonuna kadar öğrenemeyeceğiz. Yaşadığımız evren sahte bir evren de olabilir ya da algımızın çok ötesini barındıran bir yer de olabilir. Sonuç olarak her canlı kendi gerçekliği içinde hapsolmuştur ve bununla ilgili yapabileceği (henüz şimdilik) bir şey yoktur.

 

Paylaş

Yorumlar